Przyimki zmienne 

Po następujących przyimkach rzeczownik występuje w bierniku lub w celowniku:


an - przy, na
in - w
unter - pod
auf - na
neben - obok
vor - przed
hinter - za
über - nad
zwischen - pomiędzy

Użycie odpowiedniego przypadka po tych zaimkach zależy od postawionego do niego pytania:

wohin? - dokąd? (oznacza ruch) 
wo? - gdzie? (oznacza spoczynek, stan)

Zobaczmy, jakie czasowniki związane są z ruchem, a jakie ze spoczynkiem:
           

Wohin?  (biernik  - A)
Wo?  (celownik - D)
stellen (stawiać)
stehen (stać)
legen (kłaść)
liegen (leżeć)
setzen (sadzać)
sich setzen (siadać)
sitzen (siedzieć)
hängen (wieszać)
hängen (wisieć)
gehen (iść)
sein (być)
stecken (wkładać)
stecken (tkwić)

Jeżeli czasownik oznacza ruch (odpowiada na pytanie wohin?), to po wymienionych wcześniej przyimkach rzeczownik występuje w bierniku (A).

Jeżeli czasownik oznacza spoczynek lub stan (odpowiada na pytanie wo?), to po wymienionych przyimkach rzeczownik występuje w celowniku (D).

UWAGA! W języku polskim najczęściej w obu przypadkach pytamy "gdzie?".

Najlepiej przyjrzeć się przykładom:

an (an dem = am)
Wohin hängst du das Bild?  
Dokąd wieszasz obraz?
Ich hänge das Bild an die Wand.  
Wieszam obraz na ścianę.
Wo hängt das Bild jetzt?  
Gdzie teraz wisi obraz?
Das Bild hängt an der Wand. Obraz wisi na ścianie.

auf Wohin stellst du den Blumentopf?  
Dokąd stawiasz doniczkę z kwiatkiem?
Ich stelle den Blumentopf auf den Schrank. 
Stawiam doniczkę na szafę.

Wo steht den Blumentopf?  
Gdzie stoi doniczka?
Der Blumentopf steht auf dem Schrank. 
Doniczka stoi na szafie.

hinter
Sie legt das Foto hinter das Glas. 
Ona kładzie zdjęcie za szybę.
Das Foto liegt hinter dem Glas. 
Zdjęcie leży za szybą.

in
Wir gehen in den Wald. 
Idziemy do lasu.
Wir sind in dem Wald.  
Jesteśmy w lesie.neben
Die Mutter setzt das Kind neben den Vater. 
Matka sadza dziecko obok ojca.
Das Kind sitzt neben dem Vater.  
Dziecko siedzi obok ojca.

über
Er hängt die Lampe über den Tisch.  
On wiesza lampę nad stół.
Die Lampe hängt über dem Tisch.  
Lampa wisi nad stołem.

unter
Der Hund geht unter den Tisch.  Pies idzie pod stół.
Der Hund ist unter dem Tisch. 
Pies jest pod stołem.
vor
Der Vater setzt sich vor den Fernseher.  
Ojciec siada przed telewizorem.
Der Vater sitzt vor dem Fernseher.  
Ojciec siedzi przed telewizorem.

zwischenIch stecke die Zeitung zwischen die Bücher.  
Wkładam gazetę między książki.
Die Zeitung steckt zwischen den Bücher.  
Gazeta tkwi pomiędzy książkami.